रात्र अंधारी किती?

संपता संपेचना ही रात्र अंधारी किती?
एक शोधाया कवडसा, रोज बेजारी केती?
पांगळा ठेचाळतो मी, मार्ग क्रमिता जीवनी?
धष्टपुष्टांना सजवली, खास अंबारी किती?
वस्त्र माझ्या आवडीचे, हुंदक्यांनी बेतले
रंग पक्का वेदनांचा, पोत जरतारी किती?
आठवेना जन्मलो मी, तारखेला कोणत्या
श्वान सजले वाढदिवशी, जश्न शेजारी किती?
पुण्य का धास्तावलेले, वळचणीला बैसले?
पापियांची चाल झाली आज सरदारी किती?
चावडीवर का न यावे, सांगण्या अन्याय तू?
व्यर्थ डोळेझाक करती, मूक गांधारी किती?
शोषितांच्या फायद्यास्तव, योजना बनल्या तरी
अल्प पदरी दुर्बलांच्या, खर्च सरकारी किती?
वाव द्यावा नवपिढीला, वृध्द नेते सांगती
"वारसांना द्याच संधी" ही तरफदारी किती?
आमदारांना विचारा, आज मतदाना अधी
मांडले तू प्रश्न अमुचे, राज दरबारी किती?
कोण येइल चार गजला ऐकण्या "निशिकात"च्या?
पण तमाशाच्या दिशेने सांग रहदारी किती?
निशिकांत देशपांडे   मों नं. ---९८९०७ ९९०२३
E Mail---nishides1944@yahoo.com

कशास त्याची वाट बघावी?

दिले सुखाचे सुवर्ण क्षण का? रुतती आता होउन आठव
कशास त्याची वाट बघावी? जे घडणे आहेच असंभव
कधीच नव्हत्या ऊंच अपेक्षा, नकोत तारे आकाशीचे
ह्रदयी त्याच्या मागितली मी, थोडी जागा करून आर्जव
कधी न रमले स्वप्नांमध्ये, झगडत सारे जीवन गेले
खुशीत आहे मी या जगती, भान ठेउनी सदैव वास्तव
दया नको मजला कोणाची, मला निजूद्या रस्त्यावरती
नभांगणाचा मस्त चांदवा, खरे खरे ते माझे वैभव
तिला न कळले बाळांना का अडगळ आता आई झाली?
देवा आधी मला वंदुनी, कशास करता माझा गॉरव
जन्मा आधी गळा घोटला, प्रश्न करी ती भगवंताला
आरंभाला शेवटचा का राग छेडला विरही भैरव?
नळास पाणी येते जाते, परावलंबी झाले जीवन
कुठे हरवले गावामधले ओढे, विहिरी आणी बारव?
निबंध त्यांनी कसा लिहावा? बालपणीच्या आठवणींचा
धडपड सारी खळगी भरण्या, हरवुन गेले ज्यांचे शैशव
कुरापतीचा देश नशीबी, पश्चिम सीमेवरचे दुखणे
सदैव झगडा दोघांमध्ये, कधी न जाई अडवा विस्तव
नकाब इतका बेमालुम की सताड उघड्या डोळ्यांनाही
कठीण आहे पारख करणे, समोरचे कॉरव की पांडव
निशिकात देशपांडे  मों नं. ---९८९०७ ९९०२३
E Mail---nishides1944@yahoo.com

पेच आहे

सार माझ्या जीवनाचे हेच आहे
कोण माझे? मी कुणाचा? पेच आहे
मीच वेडा चालतो सर्वापुढे अन
ते शहाणे, लागते मज ठेच आहे
काय नवखे जीवनी? कंटाळलो मी
पात्र दुसरे पण कथानक तेच आहे
काय मिळते पारदर्शी वागण्याने?
दांभिकाला या जगी शिरपेच आहे
लावली ही बाग कोणी कष्ट केले?
कोण तो करतो फुलांची वेच आहे?
दु:ख का आईस नाही! जाणतो मी
हास्य ओठी आत ती रडतेच आहे
जीवनाच्या मैफ़िलीला रंग चढता
शायरी इर्शादने खुलतेच आहे
कोण मोठा? कोण छोटा? शर्यतींची
चालली दिनरात रस्सीखेच आहे
वाटले होणार नाही घात, पण का?
आजही पाणी तिथे मुरतेच आहे
थांबतो "निशिकांत" का रे काळ केंव्हा?
जीवनाचे वस्त्र बघ विरतेच आहे
निशिकांत देश्पांडे मो.क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Maiil--  nishides944@yahoo.com

स्वप्न

स्वप्न बघणे छंद आहे, स्वप्न माझे गाव आहे
स्वप्न माझा श्वास आणी अंतरीचा भाव आहे
स्वप्न मम संवेदना अन वेदनांचे रूप असते
काचते, सलते कधी तर, मस्त गंधित धूप असते
अंतरी झंकारण्याचे, स्वप्न दुसरे नाव आहे
स्वप्न माझा श्वास आणी अंतरीचा भाव आहे
अंबराला गवसणी अन, भेदणे पाताळ केंव्हा
शक्य तारे तोडणेही, पाहतो मी स्वप्न जेंव्हा
भेद ना स्वप्नास ठावे, रंक मी का राव आहे
स्वप्न माझा श्वास आणी अंतरीचा भाव आहे
नांदतो, स्वप्नात बघतो, उमलणार्‍या त्या कळ्यांना
मोहरावे मी बघूनी, हासणार्‍या पा़कळ्यांना
जीवनाचे बिंब स्वप्नी, धूप केंव्हा छाव आहे
स्वप्न माझा श्वास आणी अंतरीचा भाव आहे
स्वप्न होउन गीत माझे, निर्झरासम झुळझुळावे
सूर देण्या, ताल धरण्या, मग नदीने खळखळावे
स्वप्न बाजी जीवनाची, जिंकणारा डाव आहे
स्वप्न माझा श्वास आणी अंतरीचा भाव आहे
कोण आले? कोण गेले? स्वप्नवत या जीवनीहो
स्वप्न छॉटे पण तरीही, वाटले संजीवनीहो
लोप प्रतिभेचा जिव्हारी, शायराच्या घाव आहे
स्वप्न माझा श्वास आणी अंतरीचा भाव आहे
निशिकांत देशपांडे. मो. क्र. ९८९०७ ९९०२३
E Mail---  nishides1944@yqhoo.com

देखणे शहर होते

ऊंच मंदिराचे मी पाहिले शिखर होते
या इथे कधी काळी देखणे शहर होते
गारवा पहाटेचा, कोवळे शहारेही
माळल्या फुलांचे मी चुंबिले अधर होते
माफ खून बाराही, वाग तू कशीही, पण
मी जरा कुठे चुकता, आजची खबर होते
सोडलास जेंव्हा तू, हात त्या क्षणी कळले
का घटे, पळे आणी थांबले प्रहर होते
पाडली किती गावे? अन उजाडल्या वस्त्या
हुंदके, उसास्यांवर, बांधले नहर होते
आज नेत्र ओले का? प्रेत पाहता माझे
काचता तुझे संशय, प्राशिले जहर होते
हाक द्या भुकेल्यांना, पेटवा मशालीही
शांत, भ्रांत लोकांची, का कधी कदर होते?
भक्त का कमी देवा? वाढलेत सौदागर!
फेडण्या तुझ्या नवसा, कावळे हजर होते
मोह, त्याग टाळावा, सांगती रहा साधे
त्या गुरूस सोनेरी. बैसण्या मखर होते.
 

marathi gazals by Nishikant Deshpande गाठ माझ्याशी तुझी रे

गाठ माझ्याशी तुझी रे, जीवना विसरू नको
गांजलेला मज बघूनी, व्यर्थ तू बहरू नको
वेदना लाखो उसासे, तू दिले मज प्राक्तना
मार्ग काटेरी असू दे, पाकळ्या पसरू नको
धडकण्या काळीज आहे, धडधडाया ते नसे
पाहुनी इरसाल लहजा, जीवना बिथरू नको
घातले आयुष्य सारे बैसुनी तीरावरी
साहसांच्या सागरी तू भेकडा उतरू नको
ये जरा शोधू नव्याने, ध्येय शिखरे दूरची
अपयशाच्या जीर्ण कबरी, आज तू उकरू नको
तू विनाशक या जगाचा, जाणतो शिवशंकरा
कर हवे ते, भय पसरण्या वाजवू डमरू नको
घे भरारी, जाण इतके, स्वप्न बघताना तरी
अंथरुण पाहून मर्दा, पाय तू पसरू नको
पोत गजलांचा बदलण्या, भ्रष्ट नक्कल का अशी?
सोडुनी परिघास अपुल्या, शायरा विहरू नको
भोगणे "निशिकांत" अब्दा, पाचवीला पूजले
घोर नैराश्यात वेड्या, तू असा बिखरू नको
निशिकांत देशपांडे. मो.न. ९८९०७ ९९०२३
E Mail--- nishides1944@yahoo.com

Marathi Gazala by Nishikant Desapande--नाळ मी तोडून आले

आपुल्यांची नाळ मी तोडून आले
मी मला, माझ्या प्रिया, विसरून आले
लपवले तुजला धुक्याने, शोध घेंण्या
सूर्य किरणे संगती घेऊन आले
सावली लाभो तुझी चिरकाळ म्हणुनी
सावलीसम मी तुझ्या मागून आले
गारवा, ताजेपणा देण्यास,स्वप्नी
दव पहाटे थंड मी प्राशून आले
चल करू आता नव्याने श्रीगणेशा
आठवांची जळमटॅ झाडून आले
बालपण सुखवी मनाला, काल स्वप्नी
कागदाची नाव मी सोडून आले
रंगले रंगी तुझ्या, ना वेगळी मी
कृष्णमय राधा तुझी होवून आले
पांडवांनी मातृआज्ञा पाळली अन
पाच नवरे प्राक्तनी वाढून आले
काय हा ढोंगीपणा "निशिकांत" जगती
सांत्वनाला गारदी हटकून आले
निशिकांत देशपांडे मों. क्र.--  ९८९०७ ९९०२३
E Mail:--  nishides1944@yahoo.com मी मला, माझ्या प्रिया, विसरून आले
लपवले तुजला धुक्याने, शोध घेंण्या
सूर्य किरणे संगती घेऊन आले
सावली लाभो तुझी चिरकाळ म्हणुनी
सावलीसम मी तुझ्या मागून आले
गारवा, ताजेपणा देण्यास,स्वप्नी
दव पहाटे थंड मी प्राशून आले
चल करू आता नव्याने श्रीगणेशा
आठवांची जळमटॅ झाडून आले
बालपण सुखवी मनाला, काल स्वप्नी
कागदाची नाव मी सोडून आले
रंगले रंगी तुझ्या, ना वेगळी मी
कृष्णमय राधा तुझी होवून आले
पांडवांनी मातृआज्ञा पाळली अन
पाच नवरे प्राक्तनी वाढून आले
काय हा ढोंगीपणा "निशिकांत" जगती
सांत्वनाला गारदी हटकून आले
निशिकांत देशपांडे मों. क्र.--  ९८९०७ ९९०२३
E Mail:--  nishides1944@yahoo.com

पडला प्रघात आहे

मरणास भीत जगणे पडला प्रघात आहे
मरण्या अधीच शतदा मेलो जगात आहे
स्वार्थास साधण्यास्तव बनलो परोपकारी
मेल्यावरी जगावे, उर्मी उरात आहे
अलबेल सर्व असता, धडधड मनी उगा का?
संकेत वादळांचा माझ्या कपात आहे
भरडून कैक जाती, चक्कीत जीवनाच्या
जात्यातले मरू द्या, मी तर सुपात आहे
वैफल्यग्रस्त असती अतिदूर ध्येय ज्यांचे
क्षितिजास गाठाणारा कोणी जगात आहे?
सुखदु:ख भोगताना इतके कळून आले
बेताल हास्य आणी रडणे सुरात आहे
कळपात मत्सराविन, जगती जनावरेही
जे माणसात नाही, दिसते गुरात आहे
सतशील सदगुणांना मडीत भाव नाही
हर्रास दुर्गुणांची चढत्या दरात आहे
रमज़ान पाक महिना, मशिदीत काय गर्दी!
हाजी न मी नमाजी, अल्ला मनात आहे
सुर्यास तप्त बघण्या आहे मजाल कोणा?
ग्रहणास त्यास जो तो, बघतो नभात आहे
बघता वळून मागे, "निशिकांत" काय दिसले?
माझ्याच वेदनांची बघतो वरात आहे
निशिकांत देशपांडे मो.न.--98907 99023
E Mail--nishides1944@yahoo.com

"काळ आहे जिंकला मी" गर्व निष्फळ दांभिका

"काळ आहे जिंकला मी" गर्व निष्फळ दांभिका
शेवटी संपायला आलीच ही एकांकिका

चालवावे घर किती तू? लक्ष दे अपुल्याकडे
भाग्यरेषांची स्वतःच्या तूच व्हावे लेखिका

पाहुनी तिज झेप घेता, ध्येय शिखरे जिंकता
मज शिळा उध्दारल्याची, वाटते अख्यायिका

कैक आले कैक गेले, मार्ग क्रमिता जीवनी
जाहले आयुष्य विरही आठवांची मालिका

मग्न मी माझ्यात जगलो, जोडले नाही कुणी
प्रेत पुरण्या खोल माझे कोण टाकिल मृत्तिका?

घेतली थोडी नशा अन विश्व माझे (?) जाहले !
जी दिसे ती भासते माझीच आहे नायिका

दीड हळकुंडात पिवळे जाहलेले पाहिले
अल्प संतोषी असावे हीच त्यांची भूमिका

आसवे "निशिकांत" का ही? अन उदासी जीवनी
भोवती कोणी न उरले, ही खरी शोकांतिका

निशिकांत देशपांडे

E Mail-- nishides1944@yahoo.com